Artrose

Artrose, in de volksmond ook wel gewrichtsslijtage genoemd, is de meest voorkomende chronische aandoening van de gewrichten. Deze aandoening kan erg vervelend zijn en ook ons dagelijks leven sterk belemmeren. In sommige gevallen krijg je artrose zonder dat je er iets aan kunt doen, maar soms kun je er zelf wél wat aan doen. Maar wat is artrose nu precies en wanneer loop je meer kans op het ontwikkelen van deze aandoening? Je leest het hier!

Wat is het?
Artrose is een aandoening waarbij het kraakbeen in een gewricht dunner wordt of verdwijnt. Bij artrose denken veel mensen aan slijtage van de gewrichten. Nu is het gewricht zelf niet versleten, maar het kraakbeen ertussen wel. Kraakbeen is normaal gesproken heel glad, zodat gewrichten makkelijk kunnen buigen en draaien. Bij artrose wordt dit laagje kraakbeen dunner, waardoor het oppervlakte dus niet meer zo glad is. Hierdoor is het dus ook lastiger om de gewrichten te bewegen. Naast kraakbeenschade kunnen ook veranderingen ontstaan in het bot direct onder het kraakbeen. Hierbij vormen zich aan de rand van het gewricht zichtbare en voelbare knobbels, ook wel osteofyten genoemd. Dit gaat vaak gepaard met een lichte ontsteking van de slijmvlieslaag in het gewricht. Artrose kan optreden in alle gewrichten. De meest voorkomende plekken voor artrose zijn de knieën, heupen, gewrichten in de nek en onderrug, vingers en de grote teen. Meestal blijft de artrose beperkt tot één of enkele gewrichten.  

Wat voel je?
Bij artrose kunnen verschillende klachten optreden. Zo merk je vooral dat je last hebt van pijn en stijfheid in je gewrichten. Vaak treden de klachten vooral in de ochtend op, vlak na het opstaan. Het lichaam is dan nog redelijk stijf, maar na een tijdje bewegen zal de pijn en stijfheid ook verminderen. Pijnklachten zijn echter niet altijd aanwezig, dit kan in periodes terugkomen. In het begin kun je alleen pijn ervaren bij belasting van het gewricht. Ook voelt het gewricht licht gezwollen en warm aan. Na verloop van tijd kan bewegen langzaam pijnlijker worden en dat dit er uiteindelijk voor zorgen dat een gewricht helemaal verstijfd alsof het één bot geworden is.

Hoe kom ik eraan?
Over het algemeen wordt artrose veroorzaakt door het ouder worden, vooral bij de heup en knieën, maar ook door overbelasting bij zeer intensief sporten. Zo krijgen voetballers vaak last van enkelartrose en is de kans op artrose groter na het oplopen van een blessure of beschadiging rond een gewricht. Ook mensen met overgewicht hebben meer kans op artrose. Dit komt doordat het gewicht de gewrichten belast en het vetweefsel stofjes aanmaakt die de ontsteking en de pijn verergeren. Vroeger kwam deze aandoening ook veel voor bij mensen met reuma. Reuma is een gewrichtsontsteking, maar is door de veranderde medicatie tegenwoordig goed te behandelen. Artrose is dus een reumatische aandoening, alleen is het geen ontstekingsreuma. Toch kan ontstekingsreuma op ten duur ook leiden tot artrose. In sommige gevallen speelt erfelijke aanleg en het geslacht ook een rol in het ontstaan van artrose. Als artrose in de familie voorkomt heb je relatief meer kans om ook artrose op jongere leeftijd en in meerdere gewrichten te ontwikkelen. Hiernaast blijkt dat artrose bij vrouwen 2 tot 3 keer vaker voorkomt dan bij mannen.

Wat kan ik eraan doen?
Als je last denkt te hebben van artrose, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts. De huisarts kan artrose meestal snel aan je klachten herkennen. Artrose is niet altijd goed zichtbaar op een foto en daarom is het niet nodig om een röntgenfoto te maken. De huisarts kijkt vooral naar je klachten en onderzoekt het gewricht. Om de pijn bij artrose te verminderen is het goed om regelmatig te bewegen, maar zonder je lichaam te overbelasten met zwaar werk of door overgewicht. Bewegen voorkomt ook dat klachten terugkomen of verergeren. Door regelmatig te sporten, zorg je ervoor dat je gewrichten niet zo snel vastlopen, zeker op oudere leeftijd. Getrainde spieren geven het gewricht meer steun en stevigheid, waardoor het meer kan verdragen en dus ook minder pijn doet. Kijk hiernaast ook naar je huidige levensstijl. Wellicht kun je de oorzaak van artrose achterhalen en kun je de klachten verminderen met enkele aanpassingen. Heb je bijvoorbeeld overgewicht of een belastend beroep? Probeer dan bijvoorbeeld af te vallen of bespreek met je werkgever of je minder belastende taken kan oppakken. Ook kun je contact opnemen met een Hallux podotherapeut, hij of zij kan je bewegingspatroon helpen verbeteren, of er voor zorgen dat er minder druk op een bepaald gewricht ontstaat waardoor de pijnklachten verminderen.

Komt dit vaak voor?
Artrose is een veelvoorkomende kwaal in Nederland, iedereen krijgt er tijdens het ouder mee te maken. Artrose komt het meest voor bij mensen vanaf 45 jaar, mensen met overgewicht, bij beroepen waarbij gewrichten sterk worden belast én bij mensen waarbij artrose een veelvoorkomend probleem is in de familie